De spelregels van 8-ball: groepen, aanzeggen en de 8-bal

Bij 8-ball pot je eerst al je zeven ballen, de volle of de halve, en daarna de 8-bal. Elke stoot behalve de break zeg je aan: welke bal in welke pocket. Pot je de 8-bal met een foul, te vroeg of in de verkeerde pocket, dan verlies je de rack.

Je speelt 8-ball met vijftien genummerde objectballen en de speelbal, de witte bal waar je tegen stoot. De objectballen vormen twee groepen van zeven: de volle, de 1 tot en met 7, en de halve, de 9 tot en met 15. De 8-bal hoort bij geen van beide groepen.

Jij krijgt in de loop van de rack een groep, je tegenstander de andere. Een rack is één spel van de break tot de laatste bal. Een partij bestaat uit een aantal racks.

Bij de break ligt de speelbal in het hoofdveld en zeg je niets aan. Pot je op de break een bal zonder foul, dan blijf je aan tafel. De groepen zijn dan nog niet verdeeld: de tafel is open. Pot je op een geldige break geen bal, dan begint je tegenstander aan een open tafel.

Valt de 8-bal op een geldige break, dan is dat geen foul en ook geen winst. Jij kiest: de 8-bal wordt teruggezet en je speelt verder met de ballen zoals ze liggen, of je breekt opnieuw. Valt de 8-bal op een break met een foul, dan kiest je tegenstander.

Terugzetten betekent dat de bal op de lengtelijn bij de voetspot komt te liggen. De 8-bal is de enige bal die bij 8-ball ooit wordt teruggezet, en alleen na de break. Elke andere gepotte bal blijft in de pocket.

Zolang de tafel open is, zeg je voor elke stoot aan welke bal je wilt potten. Pot je de aangezegde bal zonder foul in de aangezegde pocket, dan is de groep van die bal vanaf dat moment van jou. Je tegenstander krijgt de andere groep.

Pot je de aangezegde bal niet, dan blijft de tafel open en gaat de beurt over. Valt in dezelfde stoot ook een bal van de andere groep, dan blijft die bal in de pocket. Je groep is de groep van de bal die je aanzei.

Aan een open tafel mag de speelbal elke objectbal als eerste raken, behalve de 8-bal. Raak je aan een open tafel de 8-bal als eerste, dan is dat een foul. Is al een hele groep van zeven van de tafel, dan mag je die groep tijdelijk claimen. Je speelt dan op de 8-bal en kunt de rack winnen.

Aanzeggen betekent dat je zegt welke bal in welke pocket gaat. Een stoot die voor iedereen duidelijk is, hoef je niet aan te zeggen, zoals een bal recht voor een pocket. Bij elke stoot waarover verwarring kan ontstaan, bijvoorbeeld via een band of via een andere bal, zeg je bal en pocket.

Hoe de bal in de pocket komt, is niet van belang. Hoeveel banden de speelbal raakt en welke andere ballen onderweg worden geraakt of meevallen, telt niet. Je zegt per stoot één bal aan. Weet de scheidsrechter of je tegenstander niet wat je gaat spelen, dan mag hij vragen om aan te zeggen.

Je blijft aan tafel zolang je de aangezegde bal in de aangezegde pocket pot zonder foul. Valt er nog een andere bal mee, dan blijft die bal in de pocket. Valt de aangezegde bal niet in de aangezegde pocket, dan is je beurt voorbij. Een bal die je niet aanzei, blijft in de pocket.

In plaats van bal en pocket mag je “safety” aanzeggen. Een safety is een verdedigende stoot die je aankondigt. Na een safety gaat de beurt altijd over, ook als er een bal in een pocket valt, en die bal blijft in de pocket. Zeg een safety altijd vooraf aan.

Pas als al je zeven ballen van de tafel zijn, speel je op de 8-bal. Pot je de 8-bal zonder foul in de aangezegde pocket, dan win je de rack. Tot dat moment mag je de 8-bal niet potten en ook niet als eerste raken. Je verliest de rack in vier gevallen.

• Met een foul. Je pot de 8-bal en maakt in dezelfde stoot een foul, bijvoorbeeld een scratch.
• Te vroeg. Je pot de 8-bal voordat al je eigen zeven ballen van de tafel zijn.
• De verkeerde pocket. Je pot de 8-bal in een andere pocket dan je aanzei.
• Van de tafel. Je speelt de 8-bal van de tafel.

Deze vier zijn ernstige fouls en gelden niet bij de break. Andere ernstige fouls kent 8-ball niet. Drie fouls op rij kost bij 8-ball geen rack. Onsportief gedrag kan wel meer kosten.

Na elke standaardfoul krijgt je tegenstander ball-in-hand, overal op het speelvlak. De eerste bal die de speelbal raakt, moet een bal uit je eigen groep zijn. Alleen aan een open tafel mag het ook een andere bal zijn, behalve de 8-bal.

Een objectbal die van de tafel gaat, blijft van de tafel. Alleen de 8-bal wordt teruggezet, en alleen als het op de break gebeurt.

Ziet de scheidsrechter dat het spel niet meer opschiet, dan kan hij een patstelling uitroepen. Zo gaat het bijvoorbeeld als jullie allebei alleen nog safeties spelen. Bij 8-ball wordt de rack dan opnieuw gespeeld en de speler die de rack brak, breekt opnieuw.