Racken en de break: zo begint elke rack

Een partij pool begint met de lag. Wie de lag wint, kiest wie de eerste break doet, en daarna wisselt de break per rack. Valt er bij de break geen bal, dan moeten minstens vier objectballen een band raken. Hieronder staat per spel hoe je rackt en wat er na de break volgt.

Jij en je tegenstander spelen allebei een bal naar de voetband en terug. De voetband is de korte band aan de kant van de rack, de hoofdband de korte band aan de kant waar je breekt. Wie zijn bal het dichtst bij de hoofdband laat stoppen, wint de lag.

De scheidsrechter legt aan elke kant van de tafel een bal klaar, in het hoofdveld vlak bij de hoofdlijn. Jullie stoten ongeveer tegelijk. De bal raakt de voetband één keer en rolt terug naar de hoofdband.

Je lag is fout en kan niet winnen in vijf gevallen.

• Over de lengtelijn. Je bal komt op de helft van je tegenstander.
• De voetband. Je bal raakt de voetband vaker of minder vaak dan één keer.
• Pocket of van de tafel. Je bal valt in een pocket of gaat van de tafel.
• Een lange band. Je bal raakt een lange band.
• De bek van de hoekpocket. Je bal blijft in de bek van een hoekpocket liggen, voorbij de neus van de hoofdband.

Is één lag fout en de andere goed, dan wint de goede lag. Jullie laggen opnieuw als beide lags fout zijn. Jullie laggen ook opnieuw als de scheidsrechter niet kan zien welke bal het dichtst bij de hoofdband ligt.

Wie de lag wint, kiest wie de eerste break doet. Je mag dus ook je tegenstander laten breken. De break is in 8-ball, 9-ball en 10-ball de openingsstoot van elke rack.

In deze drie spellen telt de score per gewonnen rack en wisselt de break per rack. Na jouw break breekt je tegenstander de volgende rack, daarna jij weer. Eindigt een rack in een patstelling, dan breekt dezelfde speler opnieuw.

Racken is de ballen opzetten voor de break. Je gebruikt daarvoor een driehoek. Op toernooien zie je vaak een racksjabloon: een dun vel met gaatjes dat onder de ballen op het laken ligt. De ballen liggen zo strak mogelijk tegen elkaar en elke bal raakt zijn buren.

Haal je het racksjabloon van de tafel, leg het dan ergens anders neer dan op de rand. Raakt een bal het racksjabloon op de rand, dan is dat een foul.

Bij de break ligt de speelbal in het hoofdveld, het stuk tussen de hoofdband en de hoofdlijn. Je mag hem daar overal neerleggen en verplaatsen tot je stoot. Ligt het middelpunt van de speelbal op of voorbij de hoofdlijn, dan is de stoot een foul.

Bij de break zeg je in geen van de drie spellen iets aan. Bij 8-ball hoeft de speelbal geen bepaalde bal als eerste te raken. Bij 9-ball en 10-ball moet de speelbal eerst de 1-bal raken, anders is de break een foul.

Valt er bij de break geen bal, dan moeten minstens vier objectballen een band raken. Pot je een objectbal, dan is aan deze eis voldaan. Een foul op de break blijft een foul. Haal je de eis niet, dan is de break ongeldig en wat er volgt verschilt per spel.

Bij 8-ball geeft een foul op de break de ander de speelbal in het hoofdveld. Je tegenstander kiest dan: de tafel accepteren zoals hij ligt, of ball-in-hand in het hoofdveld. Zo gaat het bijvoorbeeld na een scratch op de break.

Valt bij 8-ball de 8-bal op een geldige break, dan is dat geen foul en ook geen winst. Jij kiest: de 8-bal terugzetten en verder spelen met de ballen zoals ze liggen, of opnieuw breken.

Valt de 8-bal op een break met een foul, dan kiest je tegenstander. Hij zet de 8-bal terug en speelt zelf met ball-in-hand in het hoofdveld, of hij breekt zelf opnieuw.

Bij 9-ball wint de speler die de 9-bal geldig pot, ook op de break. Valt de 9-bal op een break met een foul, dan wordt hij teruggezet. Bij 10-ball wint de 10-bal alleen als het de laatste bal op tafel is en je hem hebt aangezegd. Valt de 10-bal op de break, dan wordt hij teruggezet.

Springt een objectbal bij de break van de tafel, dan is dat in alle drie de spellen een foul. Zo'n bal blijft uit het spel, behalve de 8-bal bij 8-ball, de 9-bal bij 9-ball en de 10-bal bij 10-ball. Deze ballen worden teruggezet.

Een teruggezette bal komt op de lengtelijn, zo dicht mogelijk bij de voetspot, tussen de voetspot en de voetband. De lengtelijn is de lijn door het midden over de lengte van de tafel.

Wie na de break aan tafel staat, hangt af van de break.

Na een break zonder foul mag bij 9-ball en 10-ball de speler aan tafel een push out spelen, een vrije stoot. Bij 8-ball begint het spel na de break met de open tafel.