Etiquette bij pool: de ongeschreven regels aan de tafel

De meeste etiquette aan de pooltafel staat nergens op papier. Iedereen doet het zo. Terwijl de ander aan tafel is zit of sta je stil, buiten de lijn van de stoot. Een foul van jezelf meld je direct, ook als niemand het zag.

De WPA (World Pool-Billiards Association, de wereldbond) heeft weinig regels over gedrag. Eén regel staat er wel, en die is streng: onsportief gedrag. Onsportief gedrag is elk opzettelijk gedrag dat de sport in een kwaad daglicht stelt of het spel verstoort. Het reglement noemt acht voorbeelden:

• je tegenstander afleiden
• de ballen verplaatsen anders dan met een stoot
• opzettelijk een miscue spelen
• doorspelen nadat een foul is afgeroepen of het spel is stilgelegd
• oefenen tijdens de partij
• de tafel markeren
• de partij vertragen
• het materiaal verkeerd gebruiken

De normale straf is dezelfde als voor een ernstige foul. De scheidsrechter kiest de straf naar de ernst van het gedrag. Dat kan een waarschuwing zijn, een standaardfoul, verlies van de rack, de set of de partij, of uitsluiting van het toernooi.

De speler aan tafel heeft de tafel helemaal. Terwijl de ander aan tafel is zit of sta je stil, buiten de lijn van de stoot. Buiten de lijn betekent: niet achter de pocket waar de speler op richt en niet achter de speler in het verlengde van de keu.

Ga aan de zijkant zitten of staan, op afstand van de tafel, en blijf daar tot de beurt voorbij is. Je praat niet, je krijt niet en je loopt niet langs. Je telefoon blijft in je zak. Een opmerking over een gemiste bal houd je voor je.

Loop pas naar de tafel als alle ballen stilliggen. Een stoot beginnen terwijl een bal nog rolt of draait is een foul. Blijft een bal op de rand van een pocket liggen, dan krijgt hij 5 seconden. In die 5 seconden ligt het spel stil.

Blijf in de buurt zolang de partij loopt. Wil je even weg, zeg het dan tegen je tegenstander of de scheidsrechter.

De meeste partijen op de club en in het café spelen zonder scheidsrechter. Dan ben jij de scheidsrechter van je eigen stoot. Raak je per ongeluk een bal met je hand, je mouw of de keu, dan zeg je dat direct. Zo weet iedereen aan de tafel dat jouw woord klopt.

Ligt de speelbal tegen een objectbal of tegen de band, dan vraag je voor de stoot je tegenstander of de scheidsrechter om dat te bevestigen. Een bal geldt als niet vast tot iemand het heeft gezegd.

Bij 8-ball en 10-ball zeg je aan welke bal in welke pocket gaat als dat niet vanzelf duidelijk is. Zeg het hardop en wijs de pocket aan. Roept de scheidsrechter of je tegenstander een foul af, dan stop je. Ben je het er niet mee eens, dan vraag je om uitleg.

Krijt is voor de tip en nergens anders voor. Houd het in je hand of in je zak en leg het na je beurt op een vaste plek naast de tafel. Krijt als merkteken om te richten is onsportief, want de tafel markeren staat in de lijst.

Het laken is het kwetsbaarste deel van de tafel. Glazen staan op een tafeltje ernaast. Je zit niet op de tafel en je legt er geen keu op. Een springstoot speel je alleen als je weet hoe het moet.

Haal een dun racksjabloon na de break van het speelvlak en leg het weg van de rand. Zijn de pockets vol, dan zorg jij als speler aan tafel dat ze leeg zijn voordat je stoot. Een huiskeu zet je terug in het rek en de keu van een ander pak je pas na het vragen.

• Een hand. Voor de partij geef je elkaar een hand en na de partij weer. Wie verliest feliciteert de winnaar.
• De lag. Je lagt samen om te bepalen wie kiest en je accepteert de uitslag zonder discussie.
• Racken. Wie rackt verschilt per club en per toernooi, dus vraag het vooraf. Rack strak en laat de breker kijken voordat de break begint.
• Een bal van de tafel. Speelde jij de bal van de tafel, dan raap je hem zelf op.
• Een mooie stoot. Daarover mag je iets zeggen als de beurt voorbij is.
• Na de partij. Je meldt de uitslag bij de wedstrijdleiding als dat wordt gevraagd en je ruimt de tafel op.

Respect afdwingen werkt niet. Respect verdien je door te laten zien dat je de regels kent en door goed met elkaar te communiceren.

Op een toernooi mag je de scheidsrechter vragen zijn beslissing nog eens te bekijken. Daarna is zijn oordeel over wat er gebeurde definitief. Een discussie over een beslissing voer je buiten de beurt van de ander.