9-ball en 10-ball: wat ze delen en waarin ze verschillen

Bij 9-ball en 10-ball raakt de speelbal bij elke stoot eerst de laagste bal op tafel. Bij 9-ball zeg je niets aan en wint de 9-bal bij elke stoot behalve de push out. Bij 10-ball zeg je elke stoot aan en wint de 10-bal alleen als laatste bal.

9-ball speel je met de ballen 1 tot en met 9 en de speelbal, de witte bal waar je tegen stoot. 10-ball speel je met de ballen 1 tot en met 10 en de speelbal. In beide spellen speel je de objectballen, de genummerde ballen, op volgorde van nummer: van laag naar hoog.

De speelbal raakt bij elke stoot eerst de laagste bal op tafel. Raak je eerst een andere bal, dan is dat een foul: verkeerde bal eerst. Welke bal daarna in een pocket valt, maakt voor de volgorde niet uit.

Je mag de 1-bal zo spelen dat de 1-bal tegen de 9-bal rolt en de 9-bal valt. Je raakte de laagste bal als eerste en dat is wat telt.

Direct na de break kennen beide spellen één bijzondere stoot: de push out, de vrije stoot na de break. De speler die de tweede stoot van de rack speelt, mag ervoor kiezen als de break zonder foul was. Je maakt vooraf bekend dat je een push out speelt.

Blijft de breker na de break aan tafel, dan is hij die speler. Gaat de beurt na de break over, dan is het de tegenstander.

Bij een push out gelden verkeerde bal eerst en geen band na contact niet. Je speelt de speelbal dus overal naartoe, zonder een bal of een band te raken. Alle andere fouls gelden wel. Een scratch, de speelbal in een pocket, geeft je tegenstander ball-in-hand.

Na een push out zonder foul kiest je tegenstander wie er verder speelt. Hij neemt de tafel over zoals die ligt, of hij laat jou doorspelen vanuit de positie die jij hebt gemaakt.

Een bal die bij een push out valt, houdt je niet aan tafel. Bij 9-ball komt de 9-bal dan terug op tafel, bij 10-ball de 10-bal. Elke andere bal die bij een push out valt, blijft in de pocket.

Na elke standaardfoul krijgt je tegenstander ball-in-hand: hij legt de speelbal overal op het speelvlak neer. Ook na een foul op de break is dat zo.

Drie fouls op rij zonder een stoot zonder foul ertussen is bij 9-ball en bij 10-ball een ernstige foul. Je verliest dan de rack. De drie fouls vallen in dezelfde rack. Sta je op twee fouls, dan moet de scheidsrechter je dat zeggen als je aan tafel komt.

Bij 9-ball zeg je niets aan. Elke bal die zonder foul in een pocket valt, telt, ook een bal die per ongeluk valt. Pot je zo een bal, welke dan ook, dan blijf je aan tafel.

Pot je de 9-bal zonder foul, dan win je de rack. Deze regel geldt bij elke stoot behalve de push out, ook met andere ballen nog op tafel. Daarom is de 9-bal in dit spel vaak al vroeg een doelwit.

Pot je niets en maak je geen foul, dan gaat de beurt over. Je tegenstander speelt de speelbal dan van de plek waar hij ligt. Alleen een foul geeft ball-in-hand.

Valt de 9-bal bij een foul of bij een push out, of gaat hij van de tafel, dan wordt hij teruggezet. Terugzetten betekent dat de bal op de lengtelijn bij de voetspot komt te liggen. De rack gaat door.

Bij 10-ball zeg je elke stoot aan, behalve de break. Aanzeggen is zeggen welke bal in welke pocket gaat. Een stoot die voor iedereen duidelijk is, hoef je niet aan te zeggen. Hoe de bal in de pocket komt, is niet van belang.

Je zegt per stoot één bal aan. Bij 10-ball bestaat de aanzegging safety niet. Wil je verdedigend spelen, dan speel je een stoot waarbij geen bal valt.

• Aangezegd en gepot. Je pot de aangezegde bal zonder foul in de aangezegde pocket en je blijft aan tafel. Een bal die meevalt, blijft in de pocket.
• Gepot zonder aanzeggen. Je pot een bal zonder foul, maar niet zoals je aanzei. Je tegenstander kiest wie de volgende stoot speelt en de gepotte bal blijft in de pocket.
• Misser of foul. De beurt gaat over. Na een misser speelt je tegenstander van de plek waar de speelbal ligt. Na een foul krijgt hij ball-in-hand.

De 10-bal wint alleen als laatste bal. Je pot hem met een aangezegde stoot zonder foul, terwijl hij de enige objectbal op tafel is. Valt de 10-bal eerder of gaat hij van de tafel, dan wordt hij voor de volgende stoot teruggezet.